مشاركت به قدمت تاريخ بشر پيشينه دارد، چرا كه نظر و عمل مشاركت در سطح هر جامعه و در مفاهيمي چون «همبستگي»، «اتحاد»، «همكاري»، «انجمن» و مانند آنها نهفته است و از دير زمان شالودة پيدايش اجتماعي- انسان شناختي تلقي شده است. اما طي دو دهة گذشته، مشاركت در جامعه و تكامل دموكراسي، اهميت ويژهاي كسب كرده است به گونه اي که تقويت مشاركت جويي در امور جوانان، بسترسازي و نهادينه نمودن مشاركت جوانان و مؤثر سازي نقش آنان در برنامههاي توسعه كشور، تاكيد بر توسعة فرهنگ مشاركتي در سطح جامعه و تقويت تشكلها و سازمانهاي غيردولتي جوانان در ابعاد اجتماعي، سياسي و فرهنگي از سياستهاي كلان جوانان در قلمرو فرابخشي ضرورتي اجتناب ناپذير است.
سازمان ملي جوانان در راستاي تحقق اصل 3 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مبني بر مشاركت عامه مردم در تعيين سرنوشت سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي خويش، بند 5 سند چشم انداز جمهوري اسلامي ايران در افق 1404 با تاکيد بر روحيه تعاون و سازگاري اجتماعي، بندهاي 18 و 20 سياستهاي كلي برنامة توسعة جمهوري اسلامي ايران مبني بر گسترش و عمق بخشيدن به روحيه مشارکت عمومي و تقويت امنيت و اقتدار ملي با تاکيد بر مشارکت و ثبات سياسي و مواد 98 و 112 قانون برنامة چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در خصوص تدوين طرح جامع مشارکت مردم، سازمانها و نهادهاي غير دولتي و شوراهاي اسلامي در توسعه پايدار کشور و فراهم کردن امکان گسترش کمي و کيفي نهادهاي مدني و توانمند سازي و ارتقاي سطح مشارکت همه جانبه جوانان در فرآيند توسعه پايدار کشور و بدنبال تصويب سند ملي توسعه ويژة (فرابخشي) ساماندهي امور جوانان (برنامة چهارم) در هفدهمين جلسه شوراي عالي جوانان و همچنين در راستاي كمك به تحقق "برنامة عمل جهاني براي جوانان تا سال 2000 و پس از آن" سازمان ملل متحد و اعلامية جهاني حقوق بشر، برنامه توسعه و ارتقاي مشارکت جوانان را ارائه مينمايد.
اين برنامه مجموعهاي منسجم مشتمل بر توصيف وضع موجود مشاركت اجتماعي، سياسي و فرهنگي جوانان در ابعاد مختلف و تبيين آن، چالشها و تنگناهاي اساسي، اصول پايه و مباني نظري، اهداف، راهبردها و رويکردها، سياستها و خط مشيهاي اجرايي، برنامهها و اقدامات اجرايي، چشم انداز آينده، سازمان اجرايي و تقسيم کار ملي است که از نتايج تحقيقات بنيادي، کاربردي و تطبيقي سازمان ملي جوانان و ساير مراکز علمي _ پژوهشي کشور و همچنين ديدگاههاي صاحب نظران و مديران برنامه ريزي و اجرايي کشور بويژه وزارت كشور، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت آموزش و پرورش و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و اعضاي هيئت علمي دانشگاهها تهيه شده است که پيشاپيش از همکاري شايسته آنان سپاسگزاري مي نماييم.